MS STUDIO grupa Największa baza logotypów różnych firm Wybierz sobie jakiś fajny prezent...

System w trzy minuty

Wstęp
Przygotowanie
Tworzenie obrazu partycji
Archiwizacja na krążku
Odtwarzanie systemu
Przykład konfiguracji systemu

Wstęp

Instalacja systemu operacyjnego to wyjątkowo niewdzięczne zajęcie - obojętne, czy mamy do czynienia z Windows 95, 98, NT 4.0 czy z Linuksem. Poprawna instalacja systemu z jednoczesną konfiguracją dodatkowych urządzeń (kart graficznych, modemów, kart dźwiękowych, drukarek itd.) zajmuje nawet cały dzień. Często też po pewnym czasie musimy powtórzyć instalację. A może dałoby się proces ten skrócić do... trzech minut?

Instalacja systemu operacyjnego dzieli się na kilka faz. Najpierw formatujemy dysk twardy (trwa to co najmniej kilka minut), potem instalujemy sam system (od 20 minut do kilku godzin - zależnie od systemu operacyjnego, szybkości komputera i naszych umiejętności), później konfigurujemy dodatkowe urządzenia (karty sieciowe, muzyczne, drukarki, modem itd.). Następnie instalujemy programy, których używamy na co dzień (np. oprogramowanie biurowe, graficzne, kompresujące, pocztowe itp.) i ewentualnie konfigurujemy połączenie internetowe. Zanim wszystko "dopniemy na ostatni guzik", upłynie praktycznie cały dzień.

Po zakończeniu żmudnej operacji instalowania Windows (lub innego systemu operacyjnego) zadowoleni zaczynamy korzystać z komputera. Po kilku tygodniach, miesiącu lub dwóch (w zależności od intensywności używania) dostrzegamy jednak, że komputer działa coraz wolniej i coraz częściej się "zawiesza". Najczęściej powód jest prosty: instalowane kolejne różne programy dodają własne wpisy do rejestru, "zapychają" katalog Windows własnymi plikami i sterownikami. Niestety, odinstalowaniu ich nie towarzyszy dokładne wyczyszczenie rejestru. Po pewnym czasie Windows zaczyna odwoływać się do plików, których wpisy figurują w rejestrze, a których fizycznie nie ma na dysku twardym. W efekcie często najlepszym rozwiązaniem wszelkich problemów z Windows jest... ponowna reinstalacja tych plików. Porady w tekście dotyczą systemu Windows 98, ale użytkownicy innych systemów operacyjnych mogą podobne rozwiązania zastosować w swoim komputerze.

Kłopoty z Windows często zmuszają nas do ponownej instalacji systemu - powtarzamy procesy, które przeprowadzaliśmy nie tak dawno: instalujemy system, dodatkowe oprogramowanie, konfigurujemy sieć, drukarkę, kartę muzyczną, graficzną itp... Znów tracimy cały dzień.

Logicznym, niemal oczywistym rozwiązaniem byłoby zapisanie zawartości całego twardego dysku tuż po zakończeniu pełnej instalacji i konfiguracji systemu, a następnie odtworzenie tego stanu w kłopotliwej sytuacji, co pozwoliłoby uniknąć ponownej instalacji wszystkiego. Jak się jednak okazuje, nie jest to wcale takie proste. Gdyby dosową komendą "COPY" skopiować zawartość dysku C na D w trybie DOS, utracilibyśmy wszystkie długie nazwy plików. Także spod Windows nie ma możliwości skopiowania dysku, gdyż nie zostaną uwzględnione podstawowe wpisy umożliwiające uruchomienie się systemu: boot record, ukryte pliki MSDOS.SYS i IO.SYS, aktualnie używane biblioteki itp. Najlepszym wyjściem jest posłużenie się odpowiednim oprogramowaniem umożliwiającym tworzenie kopii dysku twardego, np. rewelacyjnym programem Norton Ghost w cenie ok. 100 zł (sam z niego korzystałem). Jeżeli oprócz tego dysponujemy drugim twardym dyskiem oraz nagrywarką CD, rozwiązanie problemu okaże się całkiem proste.

Przygotowanie

Pierwszy krok to przygotowanie wzorcowej konfiguracji systemu operacyjnego. Niestety, musimy zacząć od "zwykłej" instalacji systemu, bo tylko "świeżo" zainstalowany system może posłużyć jako wzorzec. W przeciwnym wypadku - np. wykonując kopię aktualnej (być może już trochę "uszkodzonej") konfiguracji - stworzymy także wadliwy, niejako z definicji, wzorzec. Najlepiej przedtem sformatować dysk twardy, co ochroni nas przed "śmieciami" z poprzednich instalacji oraz da pewność, że dysk nie będzie sfragmentowany.

Po instalacji systemu należałoby zainstalować sterowniki do wmontowanych w naszym komputerze urządzeń (kart sieciowych, muzycznych, graficznych). Niestety, nie jesteśmy w stanie podać uniwersalnej recepty na poprawność takiej instalacji. Zachęcam do korzystania z instrukcji dostarczanych przez producentów sprzętu, jak również z artykułów publikowanych w prasie fachowej. Mamy nadzieję, że dołączona ramka z przykładową konfiguracją okaże się pomocna i wyjaśni przynajmniej niektóre wątpliwości dotyczące instalacji i konfiguracji systemu.

Następne czynności wymagają głębokiego zastanowienia. Otóż powinniśmy teraz zainstalować dodatkowe programy użytkowe - tylko takie, których stale używamy, a które znajdą się później w - nazwijmy to umownie - zestawie wzorcowym. Przykładami takich "niezbędników" mogą być: WinZip, WinAmp, Acrobat Reader, oprogramowanie biurowe, graficzne itp. Zadbajmy także, aby zainstalować możliwie najnowsze wersje używanych programów. Z oczywistych względów nie polecam instalacji oprogramowania obarczonego jakimiś ograniczeniami czasowymi. Oprócz stale używanego oprogramowania musimy jeszcze zainstalować program Norton Ghost - można go jednak umieścić na innym dysku lub innym komputerze, bo do naszych działań będą potrzebne jedynie niektóre jego pliki.

Powinniśmy jeszcze mieć pod ręką dwie sprawne i sformatowane dyskietki 1,44 MB. Przydadzą się w późniejszym czasie. Z pierwszej stworzymy dyskietkę startową, korzystając z przycisku "Utwórz dysk..." (rys. 1), znajdującego się w module "Dodaj/Usuń programy", w Panelu Sterowania pod zakładką "Dysk startowy". Na drugiej dyskietce musimy umieścić plik GHOST.EXE. Plik ten zostanie skopiowany przy instalacji programu Norton Ghost 6.0 - domyślnie znajdziemy go w katalogu C:\Program Files\Norton Ghost 6.0. Jeśli używamy starszej wersji programu Ghost, np. 5.1, to prócz pliku GHOST.EXE na dyskietce powinniśmy umieścić także plik GHOST.ENV.

Tworzenie obrazu partycji

Gdy Windows jest już skonfigurowany i zainstalowane są wszystkie potrzebne nam komponenty, możemy przejść do kolejnego etapu działań, w którym zawartość całego dysku systemowego zapiszemy do tzw. pliku obrazu (image file). Będzie to zwykły plik, tylko o rozmiarach kilkuset megabajtów - zależnie od objętości zainstalowanego ze sterownikami i niezbędnymi aplikacjami systemu. Zawierać będzie wszystkie informacje o plikach, włączając w to pliki systemowe, Rejestr Windows, boot record itd.

Do utworzenia go potrzebny będzie drugi dysk twardy lub drugi komputer (który musimy połączyć z naszym komputerem przez port równoległy lub przez sieć). Niestety, nie da się nagrać pliku obrazu na tym samym dysku, z którego jest tworzony. Najlepiej i najprościej zainstalować w komputerze drugi dysk o pojemności minimum 850 MB (zakładamy, że efekty naszej pracy archiwizować będziemy na krążku CD-R).

Sam proces tworzenia obrazu dysku wygląda mniej więcej tak:

  1. Uruchamiamy komputer w trybie MS-DOS. W tym celu restartujemy go i wywołujemy "Menu startowe systemu Microsoft Windows 98" za pomocą klawisza F8 lub CTRL.

  2. Z menu wybieramy opcję "Tylko wiersz poleceń" (opcja będzie miała numer 5 lub 6, zależnie od konfiguracji komputera).

  3. Gdy komputer skończy ładować podstawowe sterowniki (co zajmie mu kilka sekund) i ukaże się dosowy znak zachęty (najczęściej "C:\>"), do stacji dysków wkładamy dyskietkę z uprzednio skopiowanym plikiem GHOST.EXE.

  4. Zmieniamy aktywny napęd na stację dysków (wpisujemy "A:" i wciskamy "ENTER") i uruchamiamy Norton Ghost (wpisujemy polecenie "ghost").

  5. Po kilku chwilach program uruchomi się i pokaże okno powitalne "About Norton Ghost" (rys. 2). Po zamknięciu go (wciskamy klawisz "ENTER") ujrzymy menu programu (podobne do menu Start znanego z Windows 9x).

  6. Wybieramy opcję "Local", następnie z niej "Disk", a w końcu "To Image" (co oznacza: "zapisz lokalny dysk do pliku obrazu") - rys. 3.

  7. Pojawi się okno, w którym powinniśmy wybrać dysk źródłowy ("Select local source drive") - rys. 4.

  8. W kolejnym oknie powinniśmy zaznaczyć, na jakim dysku będzie zapisany plik obrazu. Domyślnie Norton Ghost będzie próbował utworzyć plik obrazu na dyskietce - to nam absolutnie nie odpowiada ze względu na objętość danych, jakie zamierzamy zgrać - musimy zatem zmienić aktywny napęd na drugi dysk (wciskamy ALT+I), wybieramy klawiszem "strzałka w dół" dysk D: ("d: Local drive") - rys. 5.

  9. Teraz wybieramy katalog, w którym zamierzamy umieścić tworzony plik, wciskamy ALT+N i wpisujemy nazwę pliku (np. dysk_gl.gho - pamiętajmy, że rozszerzenie dla programu Northon Ghost musi brzmieć .gho). Wprowadzoną nazwę zatwierdzamy klawiszem "ENTER" - rys. 6.

  10. Program Ghost pokaże okno "Compress Image", a w nim pytanie: "Compress image file?" (rys. 7), czy plik obrazu ma być skompresowany. Odpowiedź zależy od tego, jaką objętość zajmuje zainstalowany wraz z aplikacjami system. Ponadto naszym zamiarem jest nagranie utworzonego pliku obrazu na krążku CD, zatem jeśli dysk źródłowy zawiera około jednego gigabajta danych, konieczna jest kompresja - najlepiej wybrać najsilniejszą (przycisk "High"). Jeśli dysk źródłowy ma 600-700 MB, możemy wybrać przycisk "Fast", jeśli mniej niż 600 MB, możemy zapisać jego zawartość do nieskompresowanego pliku obrazu (przycisk "No"). Pamiętajmy, że kompresowanie pliku obrazu spowoduje wydłużenie procesu jego tworzenia (im większa kompresja, tym dłuższy proces).

  11. Gdy dokonamy wyboru stopnia kompresji, pojawi się ostatnie okno oczekiwania na potwierdzenie rozpoczęcia tworzenia pliku image: "Proceed with Image File Creation?" (rys. 8). Wybieramy "Yes" (ALT+Y) i Norton Ghost rozpocznie tworzenie pliku obrazu (rys. 9). Gdy skończy pracę, zakomunikuje to, pokazując okno "Dump Completed Successfully". Wybieramy opcję "Continue" i wychodzimy z programu ("Quit").

Przeprowadziliśmy w redakcji test, ile miejsca zajmie plik obrazu w zależności od stopnia kompresji i jak długo będzie trwało jego tworzenie. Na źródłowym twardym dysku (Quantum o pojemności 6,4 GB, dysk zainstalowany był w komputerze wyposażonym w procesor Pentium II 450 MHz) wszystkie pliki (zainstalowany system + aplikacje) zajmowały 420 MB. Gdy wybraliśmy opcję bez kompresji pliku obrazu, tworzenie trwało minutę i pięćdziesiąt pięć sekund, natomiast objętość wyniosła niecałe 440 MB. Gdy wybraliśmy opcję kompresji "Fast", plik obrazu powstawał przez dwie minuty i dwadzieścia sekund, a jego rozmiar wyniósł niecałe 300 MB. Gdy zaś wybraliśmy opcję kompresji "High", plik tworzył się trzy i pół minuty, a jego końcowy rozmiar - 250 MB. Wniosek z tego taki, że optymalny będzie wybór kompresji "Fast". Program wtedy znacznie zmniejsza rozmiary pliku obrazu, a jednocześnie bardzo niewiele wydłuża czas tworzenia tego pliku.

Archiwizacja na krążku

Najprościej byłoby otrzymany w ten sposób plik obrazu dysku systemowego zapisać na płytce CD. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest jednak utworzenie tzw. płytki typu bootable, czyli zawierającej informacje wykorzystywane do uruchomienia komputera (ekwiwalent dyskietki startowej).

Opisujemy tu proces tworzenia płyty bootable w programie WinOnCD 3.6, ale oczywiście można ją także utworzyć w dowolnym innym programie obsługującym nagrywanie płyt bootable.

  1. Najpierw uruchamiamy WinOnCD. Gdy pojawi się okno wyboru rodzaju operacji ("New project"), wybieramy zakładkę Data, a z niej "Bootable CD" - rys. 10.

  2. Gdy zatwierdzimy wybór, pojawi się okno główne WinOnCD. W dolnej połowie okna widoczne będą dwie ścieżki ("Tracks in current project"): pierwsza oznacza ścieżkę startową (bootable), zaś druga - zwykłą ścieżkę z danymi (ISO 9660/Joliet) - rys. 11.

  3. Do stacji A: wkładamy uprzednio utworzoną dyskietkę systemową. Następnie "chwytamy" myszką za symbol stacji dysków, przeciągamy go do okna ścieżek i upuszczamy na ścieżkę "Boot source: undefined". Wówczas "Boot source" zmieni się na "1440 KByte copy of drive A:" - rys. 12.

  4. Następnie za pomocą eksploratora WinOnCD odszukujemy utworzony wcześniej plik obrazu dysku systemowego, "chwytamy" go i upuszczamy na ścieżkę "ISO 9660/Joliet". U dołu ekranu pokaże się zielony pasek sygnalizujący zajętość danych na płytce - rys. 13.

  5. Jeśli plik obrazu ma np. tylko 300 MB, możemy do krążka dołożyć jeszcze jakieś dane (np. programy narzędziowe, diagnostyczne, dodatkowe sterowniki itp.). W tym celu klikamy dwukrotnie na ścieżce "ISO 9660/Joliet" i dolne okno zamieni się na tryb edycji projektu WinOnCD. Najlepiej dograć do krążka plik GHOST.EXE, aby go potem nie szukać na dysku instalacyjnym Norton Ghost czy też na utworzonej niedawno dyskietce - rys. 14.

  6. Przy okazji możemy zmienić nazwę krążka (przycisk "Properties"), wyedytować pola "System ID", "Publisher" itd. Nie jest to niezbędne do prawidłowego działania tworzonej płytki - rys. 15.

  7. Gdy wszystko jest już gotowe, wciskamy przycisk "Make CD" w belce narzędziowej WinOnCD. Pojawi się okno "Disk Properties and Recording Settings". W polu "Fixation" wybieramy "Close disc. Sessions cannot be added later". W polu "Test Write" wybieramy opcję "Write immediately". W polu "On the fly" wyłączamy tryb nagrywania w locie (usuwamy zaznaczenie opcji "Write 'on the fly' if possible"). To konieczne, gdyż stacja dysków nie jest w stanie odpowiednio szybko dostarczyć danych do nagrywarki CD-R podczas nagrywania kompaktu (rys. 16). Gdy zaznaczymy wszystkie potrzebne opcje, wciskamy przycisk "Record". Po pewnym czasie (zależącym od szybkości naszej nagrywarki) otrzymujemy gotowy krążek.

Odtwarzanie systemu

Gotowy krążek odkładamy na półkę i... od tej chwili bez obaw możemy instalować na komputerze mnóstwo oprogramowania, a potem je odinstalowywać itp. Rejestr systemowy będzie się coraz bardziej zapychał, a system Windows coraz wolniej uruchamiał. Kiedy wreszcie uznamy, że zawieszenia pracy systemu następują zbyt często, nadejdzie pora na odtworzenie naszego stabilnego systemu.

Przedtem jednak zróbmy kopie wszystkich plików, których nie chcemy tracić. Następnie wkładamy do napędu CD-ROM przygotowany krążek z obrazem dysku. Restartujemy komputer - powinien uruchomić system z naszego kompaktu. Jeśli tego nie zrobi, oznacza to, że mamy wyłączoną opcję bootowania (startowania) systemu z napędu CD-ROM. Aby ją uaktywnić, musimy wejść do BIOS-u. Gdy komputer podczas uruchamiania testuje pamięć, wciskamy klawisz DEL. Pojawi się BIOS (najprawdopodobniej będzie firmowany przez firmę Award lub AMI). W przypadku BIOS-u Award wybieramy opcję "BIOS Features Setup" i "Boot Sequence" zmieniamy klawiszami Page Up/Page Down na "CDROM,C,A". Wychodzimy z BIOS-u tak, aby zmiany zostały zapamiętane ("Save & Exit Setup"). Od tej pory komputer będzie się uruchamiał z dysku CD-ROM - pod warunkiem, że płyta będzie odpowiednio przygotowana (nagrana jako "bootable").

  1. Po restarcie komputera system zostanie uruchomiony z płytki CD. Na ekranie pojawi się menu, z którego wybieramy opcję "Uruchom komputer z obsługą CD-ROM".

  2. Ukaże się znak zachęty (A:\>). Musimy pamiętać, że od tej pory napęd A: to CD-ROM! Pod literą A: zobaczymy pliki, które poprzednio znajdowały się na dyskietce startowej (użyliśmy jej do stworzenia obszaru uruchamialnego na zapisanej przez nas płytce). Plik obrazu wraz z programem Ghost znajdziemy prawdopodobnie pod literką E: (wyświetli ją program MSCDEX po uruchomieniu komputera).

  3. Zmieniamy aktywny napęd na CD-ROM (wpisujemy np. "e:") i uruchamiamy program Ghost (wpisujemy "ghost").

  4. Pojawi się znane już menu Ghost. Wybieramy opcje: Local, potem Disk, następnie From Image. Gdy pojawi się okno wyboru pliku obrazu, zaznaczamy żądany plik z rozszerzeniem .gho. Następnie wybieramy dysk docelowy (domyślnie: pierwszy).

  5. Pojawi się nowe okno - "Destination Drive Details". Możemy w nim zmienić rozmiar partycji na naszym dysku. Domyślnie jednak niczego nie zmieniamy, wciskamy OK (ALT+O). Ostatni krok to twierdząca odpowiedź na widoczne na ekranie pytanie - "Proceed with disk load? Destination drive will be overwritten" - za pomocą przycisku "YES" (ALT+Y). Po chwili system będzie już gotowy.

Nie zapomnijmy o wyjęciu płytki z napędu (inaczej system będzie się ciągle z niej uruchamiał) i zrestartujmy komputer.

To wszystko. Dzięki tej procedurze i płytce z plikiem obrazu szybko można odtworzyć stabilny system

Przykład konfiguracji systemu

Jak przygotować system operacyjny do nagrania jako plik obrazu, opiszę na przykładzie. Zaznaczam, że wszelkie użyte parametry konfiguracyjne są całkowicie przypadkowe i nieobowiązujące. Każdy może dany parametr (np. literę napędu CD) ustawić w zależności od swoich upodobań.

  1. Instalujemy Windows 98 w domyślnym katalogu C:\WINDOWS.

  2. Wybieramy opcję instalacji niestandardowej. Z pola Akcesoria usuwamy skrypt systemu Windows, usuwamy Imaging, z Wygaszaczy ekranu wybieramy tylko "dodatkowe", usuwamy wzorce dokumentów. Z pola kompozycje pulpitu nic nie wybieramy. W polu komunikacja wybieramy "Dial-Up Networking", usuwamy NetMeeting i Telefon. Usuwamy Książkę adresową. Pole Multimedia - nic nie zmieniamy. Pole Narzędzia internetowe - usuwamy Personal Web Server. Pole Narzędzia systemowe - usuwamy konwerter dysku FAT32 oraz Narzędzia kompresji dysku. W polu Obsługa wielu języków wybieramy Europę środkową. Wyłączamy Ułatwienia dostępu.

  3. Nazwa komputera - wpisujemy dowolną nazwę grupy roboczej lub pozostawiamy domyślną (Workgroup).

  4. Układ klawiatury - polski (programisty), Ustawienia regionalne - polski.

  5. Ustanawianie regionalizacji - polska.

  6. Dysk startowy - nie chcemy go, zatem klikamy "Dalej", a zaraz potem "Anuluj".

  7. Po kilkunastu minutach, gdy instalator skończy kopiować pliki i komputer zrestartuje się, wprowadzamy nasze dane (nazwisko i ewentualnie nazwę firmy).

  8. Akceptujemy umowę licencyjną.

  9. Ustawiamy strefę czasową - domyślnie (Warszawa).

  10. Komputer zrestartuje się, tym razem będziemy mogli się już zalogować.

  11. Pojawi się okno prezentacji - "System Windows 98 - Zapraszamy". W oknie tym wyłączamy opcję "Pokazuj ten ekran podczas każdego uruchomienia systemu Windows 98".

  12. Konfigurujemy kartę graficzną, ustawiamy wybraną rozdzielczość i odświeżanie ekranu (np. 1024×768×32 bpp, 85 Hz).

  13. Z menu Start wybieramy Ustawienia, następnie Pasek zadań i menu start, wybieramy opcję "Autoukrywanie".

  14. Klikamy na Mój komputer prawym guzikiem myszy, następnie Właściwości/Menedżer urządzeń: wybieramy CD-ROM (lub DVD-ROM), potem Ustawienia i zmieniamy mu literę na X:, uaktywniamy DMA, ponownie uruchamiamy komputer.

  15. Klikamy na pulpicie prawym guzikiem myszy, wybieramy Właściwości ekranu, następnie zakładkę Wygaszacz ekranu, klikamy Ustawienia, wybieramy Wyłącz monitor po 45 minutach i ewentualnie ustalamy Wygląd (np. Deszczowy dzień).

  16. Konfigurujemy kartę muzyczną, jeśli system Windows nie wykrył jej podczas instalacji.

  17. Konfigurujemy sieć (jeśli to konieczne): klikamy prawym guzkiem myszy na Otoczenie sieciowe, wybieramy Właściwości, a następnie - w zależności od potrzeb - np. uaktywniamy opcję "Chcę udostępniać i pliki, i drukarki" za pomocą przycisku "Udostępnianie plików i drukarek". Pamiętajmy, że w razie jakichkolwiek modyfikacji parametrów sieci, Windows zażąda włożenia płytki instalacyjnej, a komputer po zatwierdzeniu zmian będzie restartowany.

  18. Zmieniamy etykietę dysku C: na DYSK_C.

  19. Instalujemy DirectX 8.0 PL (to raczej konieczne, zwłaszcza gdy korzystamy z gier).

  20. Jeśli mamy mysz z pokrętłami (lub inną nietypową), instalujemy jej sterowniki.

  21. Jeśli mamy modem, konfigurujemy Dial-Up Networking, np. dla numeru TPSA 0, 20-21-22.

  22. Instalujemy stale wykorzystywane oprogramowanie.

  23. Jeśli mamy napęd DVD-ROM, pamiętajmy o zainstalowaniu odpowiedniego oprogramowania do niego (np. PowerDVD 4.0.)

  24. Na końcu oczyszczamy kosz, kasujemy ewentualne pliki tymczasowe i system jest gotowy do zrzucenia obrazu do pliku za pomocą Norton Ghost.

Opracował: Paweł Pilarczyk


[ POCZĄTEK ] |  [ MENU ] |  [ KONIEC ]


Rozbierz laleczkę. Lalki dla dorosłych i dla dzieci

Jeżeli spodobały ci się nasze strony możesz je Dodać do Ulubionych lub ustawić tą stronę jako swoją Stronę główną. Możesz też wysłać swojemu znajomemu lub znajomej LINK do naszej strony.

Strona główna     Dodaj do ulubionych Dodaj do ulubionych     Ustaw jako stronę główną Ustaw jako stronę główną     Wyślij link znajomemu/znajomej

Z TEJ STRONY SKORZYSTAŁO JUŻ: OSÓB